Arabuluculuk | Av. Aydın Yaman

Arabuluculuk nedir?

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nda düzenlenen arabuluculuk, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri özel hukuk uyuşmazlıklarında, tarafsız ve bağımsız bir arabulucunun tarafları bir araya getirip aralarında iletişim kurmasıyla yürütülen bir çözüm yöntemidir. Arabulucu karar vermez; çözümü taraflar kendileri üretir.

Arabuluculuk, uyuşmazlığın taraflarının tarafsız ve bağımsız bir arabulucu eşliğinde; gönüllülük, eşitlik ve gizlilik ilkeleri çerçevesinde görüşerek çözüm aramasıdır. Mahkemede olduğu gibi bir tarafın haklı, diğerinin haksız bulunduğu bir karar verilmez; taraflar kendi ihtiyaçlarına uygun bir çözümü birlikte belirler.

Aile içi şiddet iddiası bulunan uyuşmazlıklar ile tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği konular arabuluculuğa elverişli değildir. Ceza muhakemesindeki uzlaştırma ise hukuk arabuluculuğundan ayrı bir kurumdur ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda düzenlenir.

(001)
Gizlilik
Aksi kararlaştırılmadıkça süreçte yapılan beyanlar ve sunulan belgeler gizlidir; kanunda sayılan durumlar dışında sonradan açılan bir davada delil olarak kullanılamaz.
(002)
Gönüllülük ve eşitlik
Taraflar süreç boyunca eşit haklara sahiptir; anlaşıp anlaşmamak tarafların iradesine bağlıdır. Başvurunun zorunlu olduğu hâllerde bile anlaşma zorunlu değildir.
(003)
Anlaşma belgesi
Taraflar, avukatları ve arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, ayrıca icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır.

Arabulucu

Arabulucu, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığınca tutulan arabulucular siciline kayıtlı, tarafsız ve bağımsız üçüncü kişidir. Taraflar adına karar vermez; görüşmeleri yürütür ve tarafların kendi çözümlerini bulmalarına yardımcı olur.

Arabulucunun görevi hakem ya da hâkim gibi uyuşmazlığı karara bağlamak değil, tarafların birbirlerini dinlemesini, taleplerini açıklamasını ve seçenekleri değerlendirmesini sağlamaktır. Taraflarla ortak veya ayrı toplantılar yapabilir; bir tarafın ayrı toplantıda paylaştığı bilgiyi, o tarafın izni olmadan diğerine açıklamaz.

Bazı uyuşmazlık alanları için ayrıca uzmanlık eğitimini tamamlayan arabulucuların kaydedildiği uzmanlık sicilleri de tutulur; uzmanlık alanı, o türdeki uyuşmazlıklarda arabulucu görevlendirmesinde dikkate alınabilir. Arabulucu ücreti Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi’ne göre belirlenir.

Dava şartı arabuluculuk

Kanunun dava şartı olarak belirlediği uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulur. Aşağıdaki uyuşmazlıklarda başvurulmuş olması dava şartıdır:

(001)İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepli davalar7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3
(002)Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepli ticari davalar6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 5/A
(003)Tüketici mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlıkların önemli bir bölümü6502 sayılı Kanun md. 73/A
(004)Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkından doğan uyuşmazlıklar6325 sayılı Kanun md. 18/B

Başvurunun zorunlu olması anlaşma zorunluluğu doğurmaz. Anlaşma sağlanamazsa son tutanak düzenlenir; bu tutanak dava dilekçesine eklenir ve dava yoluna başvurulabilir. Dava şartı yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilir.

Dava şartı arabuluculukta ilk toplantıya geçerli bir mazeret olmaksızın katılmayan taraf, sonradan açılan davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur. Arabulucuya başvuru, kanunda öngörülen ölçüde zamanaşımı ve hak düşürücü süreleri durdurur. Bir uyuşmazlığın dava şartına tabi olup olmadığı ve istisnalar, her somut olay için ayrıca değerlendirilmelidir.

İhtiyari arabuluculuk

Dava şartı bulunmayan uyuşmazlıklarda da taraflar, dava açılmadan önce veya dava sürerken arabulucuya başvurmayı kararlaştırabilir.

İhtiyari arabuluculukta başvuru ortak bir tercihe dayanır; taraflardan biri öneride bulunabilir, diğeri kabul ederse ortak bir arabulucu seçilir. Sözleşme, alacak ve maddi tazminat uyuşmazlıkları, ortaklık ilişkileri, miras paylaşımına ve boşanmanın mali sonuçlarına ilişkin anlaşmalar bu kapsamda değerlendirilebilir.

Uyuşmazlığın tamamı ya da belirli bir bölümü görüşme konusu yapılabilir. Anlaşma sağlanamazsa tarafların dava yoluna başvurma hakkı saklıdır.

Arabuluculuk alanları

Arabuluculukta uygulanacak usul, tarafların sıfatına, talebin konusuna ve özel kanun hükümlerine göre belirlenir. Aşağıdaki alanların her biri için ayrı bir sayfada kapsam, mevzuat ve süreç bilgisi yer alır.

Süreç

Süreç nasıl işler?

01
Başvuru
Dava şartı arabuluculukta başvuru, yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.
02
Görevlendirme
Arabulucu, büro tarafından listeden görevlendirilir; taraflar ortak bir arabulucu üzerinde de anlaşabilir.
03
Toplantılar
Arabulucu tarafları ortak veya ayrı toplantılara davet eder. Dava şartı arabuluculukta faaliyet üç hafta içinde sonuçlandırılır; zorunlu hâllerde süre bir hafta uzatılabilir.
04
Sonuç
Süreç anlaşma, anlaşamama veya başvurudan vazgeçme ile sona erer.
05
Son tutanak
Süreç sonunda son tutanak düzenlenir; anlaşma hâlinde anlaşma belgesi imzalanır. Anlaşılamazsa son tutanak dava dilekçesine eklenir.

Büromuzun rolü

Büro, arabuluculuk süreçlerinde taraf vekili olarak görev almaktadır. [Arabulucu sıfatıyla görev alınıyorsa bu paragraf Av. Aydın Yaman ile birlikte tamamlanacak.] Arabulucu olarak yürütülen süreçlerde tarafsızlık ve bağımsızlık esastır; arabulucu olarak görev alınan bir uyuşmazlıkta taraflardan birinin avukatlığı üstlenilmez.

Baro: İstanbul Barosu
Büro: Bakırköy / İstanbul

İletişim bilgileri

Arabuluculuk alanları

Gizlilik

Gönüllülük ve eşitlik

Anlaşma belgesi

Süreç nasıl işler?

Başvuru

Görevlendirme

Toplantılar

Sonuç

Son tutanak