Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve sonuçları konusunda uzlaşarak mahkemeye başvurduğu boşanma türüdür. Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenir ve çekişmeli davalara göre genellikle çok daha kısa sürede sonuçlanır.
Kanuni şartlar
Anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için:
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler mahkemeye birlikte başvurmalı ya da bir eşin açtığı davayı diğer eş kabul etmelidir.
- Hâkim, eşleri bizzat dinleyerek iradelerini serbestçe açıkladıkları kanaatine varmalıdır.
- Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında taraflarca kabul edilen düzenleme (protokol) hâkim tarafından uygun bulunmalıdır.
Evlilik bir yıldan kısa sürmüşse anlaşmalı boşanma yoluna gidilemez.
Protokolde neler yer alır?
Anlaşmalı boşanma protokolünde genellikle şu konular düzenlenir:
- Ortak çocukların velayeti ve velayeti almayan eşle kişisel ilişki düzeni
- Çocuklar için ödenecek iştirak nafakası
- Varsa yoksulluk nafakası
- Mal rejiminin tasfiyesi ve ortak eşyaların paylaşımı
- Maddi ve manevi tazminat talepleri
Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; bu değişikliklerin taraflarca kabul edilmesi hâlinde boşanmaya karar verilir.
Süreç nasıl işler?
- Dava dilekçesi ve imzalı protokol yetkili aile mahkemesine sunulur.
- Mahkeme duruşma günü belirler; eşlerin duruşmada bizzat hazır bulunması gerekir.
- Hâkim eşleri dinler, protokolü değerlendirir ve uygun bulursa boşanmaya karar verir.
- Karar, kanun yolu süreleri geçtikten sonra kesinleşir; taraflar kanun yoluna başvurmayacaklarını bildirirse kesinleşme daha kısa sürede gerçekleşebilir.
Protokolün açık ve eksiksiz hazırlanması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önüne geçmek açısından önem taşır.